1.1 - Basic command

1. Lệnh làm việc với thư mục và tệp

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
pwd	Hiển thị đường dẫn hiện tại (print working directory)	pwd
ls	Liệt kê các file và thư mục trong thư mục hiện tại	ls -l, ls -a
cd	Di chuyển đến thư mục khác	cd /home/khanh, cd .. (lùi 1 cấp)
mkdir	Tạo thư mục mới	mkdir new_folder
rmdir	Xóa thư mục trống	rmdir old_folder
rm	Xóa file hoặc thư mục (có thể dùng -r để xóa đệ quy)	rm file.txt, rm -r folder
cp	Sao chép file hoặc thư mục	cp a.txt b.txt, cp -r dir1 dir2
mv	Di chuyển hoặc đổi tên file/thư mục	mv a.txt folder/, mv old.txt new.txt
touch	Tạo file rỗng mới	touch newfile.txt
cat	Hiển thị nội dung file	cat file.txt
head	Xem vài dòng đầu file	head -n 5 file.txt
tail	Xem vài dòng cuối file	tail -n 5 file.txt

2. Lệnh quản lý hệ thống

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
sudo	Chạy lệnh với quyền quản trị (root)	sudo apt update
shutdown	Tắt máy	sudo shutdown now
reboot	Khởi động lại máy	sudo reboot
clear	Xóa màn hình terminal	clear
history	Xem lịch sử lệnh đã dùng	history
date	Hiển thị ngày giờ hiện tại	date
whoami	Hiển thị tên người dùng hiện tại	whoami
uname	Thông tin hệ thống	uname -a
top	Xem tiến trình đang chạy (giống Task Manager)	top
ps	Hiển thị danh sách tiến trình	ps aux
kill	Dừng tiến trình theo PID	kill 1234

3. Quản lý gói (Debian/Ubuntu)

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
apt update	Cập nhật danh sách gói	sudo apt update
apt upgrade	Cập nhật tất cả gói	sudo apt upgrade
apt install	Cài đặt phần mềm	sudo apt install vim
apt remove	Gỡ cài đặt phần mềm	sudo apt remove nano
apt search	Tìm kiếm gói	apt search python

(Nếu dùng Fedora/CentOS thì dùng dnf hoặc yum thay vì apt.)

4. Mạng và kết nối

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
ping	Kiểm tra kết nối đến host	ping google.com
ifconfig / ip a	Hiển thị thông tin mạng	ip a
curl	Gửi request HTTP	curl https://example.com
wget	Tải file từ Internet	wget https://example.com/file.zip
ssh	Kết nối đến máy chủ từ xa	ssh user@192.168.1.10

---

5. Tìm kiếm và thao tác nội dung

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
find	Tìm file theo tên hoặc điều kiện	find /home -name "*.txt"
grep	Tìm chuỗi trong file	grep "error" logfile.txt
wc	Đếm dòng, từ, ký tự	wc -l file.txt
sort	Sắp xếp nội dung	sort names.txt
uniq	Loại bỏ dòng trùng lặp	uniq names.txt

6. Phân quyền và người dùng

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
chmod	Thay đổi quyền truy cập file	chmod 755 script.sh
chown	Đổi chủ sở hữu file	sudo chown khanh file.txt
adduser	Thêm người dùng mới	sudo adduser newuser
passwd	Đổi mật khẩu	passwd

7. Lệnh nén và giải nén

Lệnh	Mô tả	Ví dụ
tar	Nén/Giải nén file tar	tar -czf file.tar.gz folder/
gzip	Nén file	gzip file.txt
gunzip	Giải nén file	gunzip file.txt.gz
zip	Nén file	zip archive.zip file1 file2
unzip	Giải nén file zip	unzip archive.zip

8. Một số phím tắt trong Terminal

Phím	Tác dụng
Ctrl + C	Dừng lệnh đang chạy
Ctrl + L	Xóa màn hình (như clear)
Ctrl + A	Di chuyển con trỏ về đầu dòng
Ctrl + E	Di chuyển con trỏ về cuối dòng
Tab	Tự động hoàn thành lệnh hoặc tên file